[Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον θυμωμένο Ποσειδώνα μην φοβάσαι,
τέτοια στο δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις,
αν μεν η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή
συγκίνησις το πνεύμα και το σώα σου αγγίζει
Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,
αν δεν τους κουβανείς μες την ψυχή σου,
αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου ]
Πλατύς σε ενόραση ψυχής και έργο!
Αγαπημένο θεματικό πεδίο των λόγιων σε μια προσπάθεια κατανόησης του!
Αμφισβητίας της ίδιας του της υπόστασης και των οριστικών επιλογών του, στον απίστευτο κλυδωνισμό των συντεταγμένων του, των θαλασσών ως τους προορισμούς, και των ορίων του, θα αγγίξει με αισθήσεις πυρακτωμένες, τους μέσα του δαίμονες και θεούς, σε ένα άλλοτε ζοφερό κι άλλοτε ευδαιμονικό "ταξείδι", ίσαμε να αντιληφθεί τα τείχη που ερήμην του ορθώθηκαν, και δίχως να δώσει άφεση στο μύχιο της ψυχής πλάνεμα, θα τολμήσει!
Γιατί Τόλμησε!
Τόλμησε κι αφουγκράστηκε το θίασο τον μυστικό να διαβαίνει τα σοκάκια περιγελώντας την πλάνη ονείρων κι επιθυμιών, αποχαιρετώντας θαρραλέα και χαμογελώντας ειρωνικά τις Αλεξάνδρειες του
Τόλμησε και με ένα λόγο όμορφο, περιγέλασε της Ιθάκης την ουτοπική υπόσταση, αμφισβητώντας το συμπαγές και άρρηκτο των όποιων προορισμών, έναντι της ψυχής που στο διάβα τούτο πλάταινε και μεταβαλλόταν, όμως πάντα αγκιστρωμένη στην απόλυτη "Πόλι" της , ασχέτως του μύθου των συντεταγμένων.....
....υμνώντας τελικά αδιάπαυστα, το ανεκπλήρωτο της ανάγκης μιας βαθιά συνειδητής κι αισθαντικής ψυχής!
Και καταγράφηκε επάξια ως ο είρων ποιητής, μιας διάστασης βαθύτερης της ορατής επιφάνειας της ζωής, χαρίζοντας σε πολλές γενεές, λογισμούς ανατρεπτικούς της ρηχότητας του σκοπού, των προορισμών, των οπτικών και των θεωρήσεων, και τέλος των ίδιων των αξιών, θέτοντας ως γνώμονα και υπαίτιο μια εσωτερική ποιότητα τόσο ομορφιάς, όσο και ασχήμιας των ανθρώπων.
[Πάντα στο νου σου να 'χεις την Ιθάκη
Το φτάσιμο εκεί είναι ο προορισμός σου
αλλά μη βιάζεις το ταξείδι διόλου
Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει
και γέρος πια ν' αράξεις στο νησί
πλούσιος μ' όσα κέρδισες στον δρόμο
μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη]
Σε πόσες γενιές αλήθεια, ετούτη η γραφή, δεν ξεδίπλωσε μια ειρωνική , αληθινή ματιά στο μέτρημα των πολύ προσωπικών μακρών ταξιδιών, ως την αναίρεση του ίδιου του προορισμού..
Ετούτο τον ποιητή τον απολαμβάνω, θωρώντας το μελαγχολικό του βήμα στα σοκάκια μιας Αλεξάνδρειας, να ανασαίνει από τον αέρα της, μ' ένα πρόσωπο ανέκφραστο, χαμένο σε σκέψεις και συλλογισμούς, σε μια εξουθενωτική πορεία κατανόησης μιας σχεδόν αόρατης συντεταγμένης της ζωής...
Ξεκλείδωσε το σεντούκι
εκεί γερμένα τα λάφυρα της Αλεξάνδρειας
εκεί οι πολλές ζωές που τη λήθη απαρνήθηκαν
και μια ανέλπιστη αλλητία των κατά συρροήν συγκινήσεων
αναιρώντας κώδικες λανθασμένους
κι απ' την αρχή χαρτογραφώντας το ταξίδι
δίχως επιστροφή, δίχως προορισμό, δίχως περιττά...
[..πρέπει αλύγιστα να επιβάλω στον εαυτό μου ένα τέρμα, αλλιώς δεν θα μπορέσω να ταξιδέψω, θ΄αρρωστήσω και πως θα περάσω τη θάλασσα, και πως αρρωστημένος το ταξίδι θ' απολαύσω...]
Το αιώνιο πάθος θα συνοδεύει πάντα το διαχρονικό "ταξείδι" του, και το μαγευτικό των εναλλαγών αυτού του ταξιδιού, από την ευημερία στην κρίση, από την Αλεξάνδρεια στην Αγγλία και την Κωνσταντινούπολη, από τις αισθήσεις μέχρι και την αμφισβήτηση του ερωτικού του γίγνεσθαί , από τον λόγο ως την απύθμενη κραυγή του πάθους, θα σταθούν τελικά όλα τούτα, πυλώνες ενός έργου, απίστευτα αισθαντικού, απογυμνωμένου των όποιων συμβατικών κωδικών, ωσάν μια κραυγή ρέουσα πάνω από τις θάλασσες του ταξιδιού του...
[Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι να πούνε.
Φανερώνεται αμέσως όποιος το 'χει μέσα του έτοιμο το Ναί
και λέγοντας το,
πέρα πηγαίνει στην τιμή και την πεποίθηση του.
Ο αρνηθείς δεν μετανιώνει.
Αν ρωτιούνταν πάλι, όχι θα ξαναέλεγε.
Κι όμως τον καταβάλλει
εκείνο τ' όχι-το σωστό- εις όλην τη ζωή του.]
Τώρα ξέρω
το ταξίδι προορισμό δεν έχει
και χρεία αποσκευών άσκοπων δεν λογάται
[Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ,
μεγάλα και υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη]
Τώρα ξέρω
γιατί οι Ιθάκες πλωτές και τρωτές πάντα κρεμιούνται υψηλά
μα και γιατί της θάλασσας μια ελικοειδής πλεύση επιμένει να τις επισκιάζει
[και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ
άλλο δεν σκέπτομαι: τον νου μου τρώγει αυτή η τύχη..]
Τώρα ξέρω
δεν ήταν η Ιθάκη
μήτε και το ταξίδι προς αυτήν ίσως ήτανε
μήτε οι τόποι, μήτε και οι ανέμοι τους
μήτε τα λάφυρα, μήτε το κέρδος των ματιών
[..διότι πράγματα πολλά, έξω να κάμω είχον.
Α, όταν έχτιζαν τα τείχη, πως να μην προσέξω..]
Τώρα ξέρω
ήταν οι αισθήσεις που ξύπναγαν
σε θαλασσών και τόπων τις ουτοπίες
σε προορισμών και θέλγητρων το κούφιο οικοδόμημα
[ ...αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότο κτιστών ή ήχον.
Ανεπαισθήτως με έκλεισαν από τον κόσμο έξω.]
Τώρα ξέρω
Ήταν όλα
που άνθιζαν εντός
καθώς τα τείχη γκρέμιζα...
Keeping Itaca
alway in your mind
for , arriving there is what you're destinaded for....
[Εδώ ας σταθώ.
Κι ας δω κι εγώ την φύσι λίγο.
Θάλασσας του πρωινού κι ανέφελου ουρανού,
λαμπρά μαβιά και κίτρινη όχθη:
Όλα ωραία και μεγάλα φωτισμένα
..........................................................]
(c) Ε. Χατζηδάκη
Αποσπάσματα από το έργο του Καβάφη:
Ιθάκη/ Che fece...il gran rifiuto / Τείχη / Θάλασσα του πρωινού
Μελωδίες από τα έργα του παρακάτω
[ Αλλά, τι είναι τελικά για καθένα μας προσωπικά; Η λαχτάρα του ταξιδιού, το όραμα ενός μόνιμα μεταβαλλόμενου προορισμού, ότι ανασύρεται αναπόφευκτα στη διαδρομή, η και η γυμνή επίγνωση μιας εξ' ορισμού εσωτερικής μας ιδιαίτερης δόμησης, τόσο άρρηκτα ορισμένης, πέρα πάσης θεωρίας, να καταλήγει πάντα στην ίδια πόλη, όσο κι αν οι συντεταγμένες μεταβάλλονται...]
